واقعۀ سیام: تبدیل شدن گوشت شتر غارت شده به آتش

واقعۀ سیام: تبدیل شدن گوشت شتر غارت شده به آتش
شعلهور شدن گوشت شتر غارت شده مانند هیزم
«أَخْبَرَنَا سُفْیَانُ بْنُ عُیَیْنَهَ قَالَ حَدَّثَتْنِی جَدَّتِی أُمُّ أَبِی قَالَتْ: کُنْتُ جُوَیْرِیَهً یَوْمَ قَتْلِ الْحُسَیْنِ علیه السلام … وَ رَأَیْتُ لَحْمَ الْإِبِلِ [الَّتِی نَهَبُوها مِنْ مُعَسْکَرِ الْحُسَیْنِ وَ نَحَرُوها وَ طَبَخُوها] فِیهِ شِبهُ الْجَمْرِ یَتَّقِدُ.»
ترجمه: سفیان بن عیینه از جدهاش، نقل میکند که گفت: من هنگام شهید شدن امام حسین علیه السلام دختری خردسال بودم … و دیدم شتری را از لشکر امام حسین علیه السلام به غارت بردند و آن را نحر کرده و پختند اما گوشت آن شبیه آتش شعله میکشید.
منبع شیعه:
مناقب امام امیر المؤمنین علیه السلام ، محمد بن سلیمان کوفی [م. ۳۰۰]، ج ۲، ص ۲۶۳.
منابع اهل تسنن:1
دلائل النبوه، بیهقی [م. ۴۵۸]، ج۶، ص۴۷۲.
تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر [م. ۵۷۱]، ج۱۴، ص۲۳۰.
ترجمه امام حسین علیه السلام ، ابن عساکر[م. ۵۷۱]، ص ۳۶۵.
بغیه الطلب، ابن عدیم [م. ۶۶۰]، ج۶، ص۲۶۳۹.
تهذیب الکمال، مزی [م. ۷۴۲]، ج۶، ص۴۳۵.
تاریخ الإسلام، ذهبی [م. ۷۴۸]، ج ۵،۱ص۶.
سیر أعلام النبلاء، ذهبی [م. ۷۴۸]، ج۳، ص۳۱۳.
إمتاع الأسماع، مقریزی [م. ۸۴۵]، ج ۱۲، ص ۲۴۳.
تهذیب التهذیب، ابن حجر عسقلانی [م. ۸۵۲]، ج۲، ص۳۰۵.
خصائص الکبری، سیوطی [م. ۹۱۱]، ج۲،ص۱۲۶.
تاریخ الخلفاء، سیوطی [م. ۹۱۱]، ج۱، ص۱۸۲. (به این عبارت: «نَحَرُوا نَاقَهً فِی عَسْکَرِهِمْ فَکَانُوا یَرَوْنَ فِی لَحْمِهَا مثلَ النِّیرَانِ.»)
شعلهور شدن شتر و هر چه از لشکر امام حسین علیه السلام غارت شده بود
«حَدَّثَنا یَزیدُ بْنُ هارونَ حَدَّثَتْنی أُمّی عَن جَدِّها قال: أَدْرَکْتُ قَتْلَ الحُسینِ بْنِ عَلِیٍّ فَلَمّا قُتِلَ خَرَجَ أُناسٌ إلى إِبِلٍ کانَتْ مَعَهُ فَانْتَهَبُوها فَلَمّا کان اللَّیْلُ رَأَیْتُ فیها النِیرانَ فَاحْتَرَقَ کلُّ ما أُخِذَ مِنْ عَسْکَرِه.»
ترجمه: یزید بن هارون از مادرش و او از جدش نقل میکند که گفت: من (زمان) کشته شدن حسین بن علی [ علیه السلام ] را درک نمودم. هنگامی که حسین بن علی[ علیه السلام ] کشته شد شتری از لشکر آن حضرت را به غارت بردند. هنگام شب دیدم که آتش در شتر افتاده و هر چیزی که از لشکر حسین بن علی[ علیه السلام ] غارت شده بود سوخت.
منابع اهل تسنن:
مناقب علی بن أبی طالب، ابن مغازلی [م. ۴۸۳]، ص ۳۰۸.
بغیه الطلب، ابن عدیم [م. ۶۶۰]، ج ۶، ص ۲۶۲۰.
شعلهور شدن گوشت شتری از امام حسین علیه السلام که بین مردم تقسیم شده بود
«رَوَى [أَبُو الشَّیْخِ فِی کِتَابِ السُّنَّهِ] أَیْضَاً بِسَنَدِهِ إلَى حَمَامَهَ بِنْتِ یَعْقُوبَ الْجُعْفِیَّهِ قَالَتْ: کَانَ فِی الْحَیِّ رَجُلٌ مِمَّنْ شَهِدَ قَتْلَ الْحُسَیْنِ فَجَاءَ بِنَاقَهٍ مِنْ نُوقِ الْحُسَیْنِ فَنَحَرَهَا وَقَسَمَهَا فِی الْحَیِّ فَالْتَهَبَتِ الْقُدُورُ نَاراً فَأَکفَیناها.»
ترجمه: حمامه جعفیه میگوید: در محلۀ [ما] مردی بود که در قتل حسین بن علی[ علیه السلام ] حضور داشت. او شتری از شتران حسین بن علی [ علیه السلام ] را آورد و نحر کرد و گوشت آن را در آن قبیله تقسیم نمود پس از تمام دیگها آتش برخاست و ما آنها را خالی کردیم.
منابع اهل تسنن:
نظم درر السمطین، زرندی حنفی [م. ۷۵۰]، ص ۲۲۰.
فضائل الثقلین، ایجی شافعی [م. ۸۲۰]، ص۵۱۳.
شعلهور شدن بدن شتر هنگام برخورد چاقو به آن و فوران آتش از دیگ
«حَدَّثَنَا نَاصِحُ أَبِی [أبو] عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ قُرَیبَهَ جَارِیَهٍ لَهُمْ، قَالَتْ: کَانَ عِنْدَنَا رَجُلٌ خَرَجَ عَلَى الْحُسَیْنِ علیه السلام ، ثُمَّ جَاءَ بِجَمَلٍ وَ زَعْفَرَانٍ، قَالَتْ: … وَ نَحَرَ [نَحَرُوا] الْبَعِیرَ فَکُلَّمَا حَزُّوا [جَزُّوا] بِالسِّکِّینِ صَارَ[مَکَانَهَا] نَاراً قَالَ فَقَطَعُوهُ[فَجَعَلُوا یَسلَخُونَهُ فَیَصِیرُ مَکَانَه نَاراً] فَخَرَجَ [فَخَرَجَت] مِنْهُ النَّارُ فَطَبَخُوهُ فَفَارَتِ الْقِدْرُ نَاراً».
ترجمه: ناصح از قُرَیبه روایت کرده است که گفت: نزد ما مردى بود که به جنگ امام حسین علیه السلام رفته بود بعد از مدتی با یک شتر و مقدارى زعفران آمد… آن شتر را ذبح کرد اما هر عضو از آن شتر را که با کارد مىبریدند، آتش از آن شعله مىکشید. شتر را قطعه قطعه کردند و آتش از آن بیرون آمد و آن را در دیگ افکندند و آتش از درون دیگ بیرون زد.
منابع شیعه:
امالی، شیخ طوسی [م. ۴۶۰]، ص۷۲۷.
مناقب آل أبی طالب، ابن شهر آشوب [م.۵۸۸]، ج ۳، ص ۲۱۵.( أَحَادِیث ابْنِ الْحَاشِرِ قَالَ کَانَ عِنْدَنَا رَجُلٌ…)
مدینه المعاجز، علامه بحرانی [م. ۱۱۰۷]، ج ۴، ص ۸۲.
بحار الأنوار، علامه مجلسی [م. ۱۱۱۱]، ج ۴۵، ص ۳۰۲.
عوالم امام حسین علیه السلام ، شیخ عبدالله بحرانی [م. ۱۱۳۰]، ص ۶۱۶.
شتری از تَرکۀ امام حسین علیه السلام که نحر شده و از دیگ، آتش برافروخته شد
«عَنْ أَبِی حُمَیْدٍ الطَّحَّانِ قَالَ: کُنْتُ فِی خُزَاعَهَ فَجَاؤُوا بِشَئٍ مِنْ تَرَکَهِ الْحُسَیْنِ فَقِیلَ لَهُمْ: نَنْحَرُ اَوْ نَبِیعُ فَنَقْسِمُ؟ قَالُوا: انْحَرُوا. قَالَ: فَجَلَسْتُ عَلَى جَفْنَهٍ فَلَمَّا جَلَسْتُ فَأَرَاهُ نَاراً.»
ترجمه: ابی حمید طحان گوید: من در خزاعه بودم که شتری از ترکۀ حسین [ علیه السلام ] را آوردند. به آنها گفته شد که آن را نحر کنیم یا بفروشیم و تقسیمش کنیم؟ گفتند: نحر کنید. (شتر را پختند) پس جلوی کاسهای نشستم، ناگهان از درون آن ظرف، آتش برافروخته شد.
منابع اهل تسنن:
معجم الکبیر، طبرانی [م. ۳۶۰]، ج ۳، ص ۱۲۱.
تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر [م. ۵۷۱]، ج ۱۴، ص ۲۳۱.
ترجمه امام حسین، ابن عساکر [م. ۵۷۱]، ص ۳۶۶.
بغیه الطلب، ابن عدیم [م. ۶۶۰]، ج ۶، ص ۲۶۴۰.
تهذیب الکمال، مزی [م. ۷۴۲]، ج ۶، ص ۴۳۵.
مجمع الزوائد، هیثمی [م. ۸۰۷]، ج ۹، ص ۱۹۶.
نمایان شدن آتش در گوشت شتر
«عَنْ زَیْدِ بْنِ أَبِی الزِّنَادِ قَالَ: قُتِلَ الْحُسَیْنُ وَ لِی أَرْبَعَ عَشْرَهَ سَنَهً …نَحَرُوا نَاقَهً فِی عَسْکَرِهِمْ فَکَانُوا یَرَوْنَ فِی لَحْمِهَا النِّیرَانَ [المرار].»
ترجمه: از زید بن ابی زناد نقل شده که گفت: هنگامی که حسین بن علی[ علیه السلام ] کشته شد من چهارده ساله بودم … شتری را که دشمنان حسین علیه السلام در لشکر خود نحر کردند در گوشتش آتش دیدند.
منابع اهل تسنن:
تاریخ ابن معین، یحیى بن معین [م. ۲۳۳]، ج۱، ص۳۶۱.
مقتل الحسین، خوارزمی [م. ۵۶۸]، ج۲، ص۹۰- ۹۱.
تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر [م. ۵۷۱]، ج۱۴، ص۲۳۰.
ترجمه امام حسین، ابن عساکر [م. ۵۷۱]، ص۳۶۵.
مختصر تاریخ دمشق، ابن منظور [م. ۷۱۱]، ج۷، ص۱۵۰.
تهذیب الکمال، مزی [م. ۷۴۲]، ج۶، ص۴۳۴.
تاریخ الإسلام، ذهبی [م. ۷۴۸]، ج۵، ص۱۵.
سیر أعلام النبلاء، ذهبی [م. ۷۴۸]، ج۳، ص۳۱۳.
تهذیب التهذیب، ابن حجر عسقلانی [م. ۸۵۲]، ج۲، ص ۳۰۵.
تهذیب تاریخ ابن عساکر ، ابن بدران [م. ۱۳۴۶]، ج۴، ص۳۳۹.
تبدیل شدن گوشت به آتش
«عَنْ عَبْدِ الْکَرِیمِ بْنِ یَعْفُورٍ الْجُعْفِیِّ أَنَّهُ لَمَّا جُعِلَ اللَّحْمُ فِی الْقِدْرِ صَارَ نَاراً»
ترجمه: از ابن یعفور جعفی نقل شده است که: هنگامی که گوشت (شتری از لشکر امام حسین علیه السلام ) را در دیگ انداختند، به آتش تبدیل گشت.
منابع شیعه:
مثیر الأحزان، ابن نما حلی [م. ۶۴۵]، ص ۶۳.
لواعج الأشجان، سید محسن امین [م. ۱۳۷۱]، ص ۱۹۳.
پی نوشت:
- اهل تسنن به این عبارت نقل کرده اند: «عَنْ سُفْیَانَ بن عیینه قَالَ حَدَّثَتْنِی جَدَّتِی قَالَتْ: … لَقَدْ رَأَیْتُ اللَّحْمَ کَأَنَّ فِیهِ النَّارَ حِینَ قُتِلَ الْحُسَیْنُ[ علیه السلام ]» ↩︎